“ATƏT-in Minsk qrupunun Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tərəflərini ölkələrinin əhalisini sülhə hazırlamağa çağırması, həmçinin Davosda Azərbaycan və Ermənistan rəhbərlərinin görüşməsi Qarabağ hadisələrində son illərdə ilk yaxşı xəbər oldu” – Bunu virtualaz.org-a eksklüziv açıqlamasında Britaniya jurnalisti, Karneqi Beynəlxalq Sülh Fondunun təhlilçisi Tomas de Vaal deyib.

“SÜLHƏ HAZIRLAMAQ!” — KOMMUNİST SLOQANINA OXŞAYIR

Tomas de Vaal bildirib ki, Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi, Azərbaycan və Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində baş verən itki sayının görünməmiş həddə azalması Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli danışıqlarının davam etdirilməsi üçün yeni şərait yaradır.

“Davosdakı görüş də həmçinin, hansısa ölçüdə ATƏT-in Minsk qrupu çərçivəsində yeni danışıqlara ümidlər verir, baxmayaraq ki, onlar heç də az olmayan müddətdə ümumiyyətlə dayandırılmışdı. Vasitəçilərin ictimaiyyəti sülhə hazırlamaq təklifi-bu, münaqişə tərəfi ölkələrini atəşkəsə nail olmaq yollarını dürüst müzakirə etməyə çağırışdır.

Biz “yuxarıların” mövqeyini tez-tez eşidirik, amma “aşağıların” dürüst mövqeyi də az əhəmiyyətli deyil.

Hələ ki biz ictimaiyyətin, vətəndaş sektorunun, elm və mədəniyyət nümayəndələrinin fikirini eşitmirik. Münaqişənin həlli yollarının və ermənilərlə azərbaycanlılar arasında sülhün bərqərar edilməsinin müzakirəsi insanların dar dairəsindən kənara çıxmalıdır. Ümid etmək olar ki, Azərbaycan və Ermənistan ictimaiyyəti düşmənçiliyin aradan qaldırılması və qarşılıqlı məqbul bir sülhə çatmağın dürüst yollarını müzakirə etməyə başlayacaq “, – deyə beynəlxalq ekspert güman edir.

Qeyd edək ki, yanvarın 16-da Parisdə Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovla “ermənistan”ın xarici işlər naziri vəzifəsini icra edən Zöhrab Mnatsakanyan arasında görüş keçirilib. Görüş ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin iştirakı ilə baş tutub.

Azərbaycan XİN-in mətbuat xidmətindən bildirilib ki, tərəflər arasında 4 saatdan çox davam edən danışıqlarda daha çox anlayışın və etimadın qurulmasının əhəmiyyəti də daxil olmaqla, faydalı və çox müsbət fikir mübadiləsi aparılıb. Ardıcıl və nəticəyə yönəlik danışıqların qarşıdan gələn ay davam etdirilməsi razılaşdırılıb. Tərəflər danışıqlar zamanı bir sıra məsələləri, o cümlədən hər iki tərəfin əhalisinin sülhə, təhlükəsizliyə və dayanıqlı regional inkişafa hazırlanması yollarını müzakirə ediblər.

Diqqətçəkən məqam odur ki, bəyanatda əhalinin sülhə hazırlanması ilə əlaqədar konkret addımların atılmasının zəruriliyi barədə razılığa gəlinməsi qeyd olunub.

Hərdən bizi “sülhə hazırlamağı” tələb edən ermənipərəst qüvvələr bizə belə fikir aşılamaq istəyirlər ki, barışa bilərsiniz, çünki Fransa və Almaniya 100 ildən çox düşmənçilik etdilər indi isə, aralarında heç sərhəd də yoxdur, tam sülh və dostluqdadırlar. Amma bu “ağıllı” məsləhətçilər bir məsələni unudurlar ki, Almaniya işğalçı idi və sonda uduzdu. Bundan sonra bu iki millət arasında sülh və dostluq yarandı. Ermənilər isə işğalçıdır və müharibəni də hələ uduzmayıblar. İşğalçı qalib dövlətlə məğlub dövlət arasında hansı “sülh” ola bilər? Bu cür “sülh”, əslində torpağlarını işğal nəticəsində itirmiş dövlətin məğlubiyyətidir!

Düzü ATƏT-in Minsk “rəqs” Qrupunun icbari şəkildə tərəfləri “xalqı sülhə hazırlamaq” çağırışı sovet dövründəki kommunist partiyasının qurultayının materiallarında əks olunmuş ucuz şüarlara oxşayır: “5 illik planı 3 ilə yetirək!”, “Kommunizmdə yaşamağa hazırlaşırıq!” və s.

KİMİNLƏ SÜLHƏ HAZIRLAŞAQ?

Hansı azərbaycanlı sülh istəmir? Belə bir azərbaycanlını,yəni Azərbaycan türkünü, talışını, ləzgisini, kürdünü və s. təsvir etmək mümkün deyil. Əlbəttə ki, bəlkə də psixi problemi olan azərbaycanlı daim müharibə, itki, qanlı-qadalı günlər istəyər. Bütün Azərbaycan xalqı, hər bir azərbaycanlı çoxdan sülhə hazırdır.

Amma kiminlə sülh? İslamın və türklüyün düşməni olan erməninin sülhə hazır olması bir qədər, yüngül desək, inandırıcı deyil. Son iki yüz il içində nəsilbənəsil ermənilərin beyninə kilsə, savadlı adamları, xarici missionerlər tərəfindən “İslam və türkləri məhv etməlisiniz! Müsəlmanları qırmaq üçün xristian dünyasının ordusu ermənilərdir!” ideologiyası yeridilib. Yəni, bu tayfa manyakal şəkildə müsəlmanlığın və türklüyün düşmənidir. Bu xəstəliyə onlar yoluxub. Müsəlmanları və ilk növbədə türklüyü yer üzündən silmək — ermənilərin dünyada mövcudluğunu mənalandıran amaldır. Əgər bu amal götürülsə, tez bir zamanda ermənilər müsəlman xalqların içində əriyəcək və ya çıxıb gedəcəklər.

Digər millətlərə nifrət—erməniləri ideoloji formalaşdırmış kilsənin doktrinasının əsasıdır. Sabah ermənilər islamofobiyadan, türkə nifrətdən əl çəksələr, onlar faktiki erməni kilsəsinə inamı, bu nifrət üzərində kök atmış milli öznünədərki itirəcəklər. Elə indinin özündə ermənilərin daxilində “Niyə biz nifrətlə yaşayan millətə çevrilmişik? Niyə özümüzü dünyaya güldürən yalançı tarixə sahibik? Tariximiz həqiqidirmi?” – suallarını verənlər var. Lakin onların səsini türkofobiya təbliğatı ilə yoğrulmuş kütlə boğur. Onu qeyd edək ki, neçə amerikalı, avropalı erməni tarixçi, publisist bu fikirlərinə görə, “ermənistan” adlı əraziyə buraxılmır. İndi təsəvvür etsək ki, ermənilər “sülhlənməyə” başlasalar, artıq “türkofobiya” itsə, bu sürünü artıq birləşdirən heç bir uydurma dəyər qalmayacaq.

Həmçinin,ermənilər demoqrafik baxımdan qısırdırlar. İldən ilə erməni Haykanuşu az bala verir. Ətrafdakı müsəlmanları vaxtaşırı xarici dəstəklə qırmaq, etnik təmizləmə aparmaq — ermənilərə imkan verir ki, müsəlmanların artımını azaldaraq demoqrafik cəhətdən onlarla bərabərləşsinlər.

Müsəlman soyqırımları demişkən… 1903, 1905-ci illər, 1918-ci il, 1987-1988-ci il, 1991-1993-cü illərdə ermənilərin apardığı soyqırımlarda milyondan yuxarı müsəlman: türk, kürd, ləzgi, talış məhv edilib. Ermənilərin itkiləri ilə tutuşdursaq, onların itkiləri ilə müqayisədə sayca min dəfələrlə onlardan çox müsəlman əhali məhv edilib. Çünki ermənilər daha yaxşı silahlanmış, mütəşəkkil və arxalı idilər. Ermənilər nəsilbənəsil nə qədər silahsız müsəlman kişisinin, nə qədər müsəlman uşaq, qız-gəlinin namusuna təcavüz etdikləri, işgəncə ilə öldürdükləri ilə fəxr edirlər. Onlar anlayıblar ki, istədikləri zaman xarici dəstəyin hesabına müsəlmanların başına istədikləri oyunu aça bilərlər. Yəni, ermənilər artıq müsəlman qanını cəzasız tökməyə, müsəlman qız-gəlinin namusuna təcavüz etməyə susamışlar. İlk dəfə məsum insan qanını tökmüş və bunun üçün cəzasız qalmış manyak kimi ermənilər vaxtaşırı vəhşiliklərini təkrar etməyə hazırdırlar. Müsəlman qanına hərislik onların adi psixoloji durumudur. Dövrü cəzasız olaraq türkün və digər müsəlmanların qanını axıtmaq, müsəlmana işgəncə vermək və namusuna təcavüz etmək kimi şansı əldən versələr, onlar bir-birinin qanını içməyə başlayarlar.

Cari geopolitik durumda Azərbaycan və “ermənistan” arasında sülh ümumiyyətlə ona görə mümkün deyil ki, Cənubi Qafqazda söz sahibi olan superdövlət müəyyənləşməyib. Əgər hər hansı bir superdövlət, məsələn ya Rusiya, ya ABŞ Cənubi Qafqazda tam söz sahibi olsa, o, tərəfləri sülhə məcbur edə bilər. Amma indi regionda Rusiya öz dayaqlarını itirməkdədir. Hələki regionda ABŞ və Rusiyanın təsir qüvvəsini bərabər saymaq olar. Amma Rusiya başbilənləri anlayır ki, “ermənistan”ı əldən versələr bu, nəinki Cənubi Qafqazın itirilməsidir. Bu, Rusiyanın dağılmasının başlanğıcı ola bilər. Çünki Moskva artıq ermənilər kimi beynəlxalq siyasi-terror qüvvəsi üzərində nəzarəti itirəcək. Nə qədər ki, “ermənistan” Rusiyanın hərbi bazası rolunu oynayır, nə qədər ki, Kreml “geri çəkilsəm, nəinki Qarabağı, İrəvanı belə itirərsiniz” hədə-qorxusu ilə erməniləri şantaj edə bilər, erməni kriminal beynəlxalq mafiyası qismən də olsa Moskavaya tabedir. Həmçinin, bu cür şantaj Moskvaya imkan verir ki, ən azından Rusiyadakı erməni kriminal-maliyyə siyasi qüvvəsini nəzarəti altında saxlasın və ən çoxu, ABŞ və Qərbdəki erməni mafiyası rusların kəşfiyyat mərkəzlərindən biri kimi qalsın. Amma günü sabah “ermənistan” ABŞ-ın tam nəzarətinə keçsə, onda Rusiyadakı erməni qüvvəsi “ağasını dəyişərək”, birbaşa ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin tam bir nəhəng rezidenturasına çevriləcək. Ona görə, “nə sülh, nə müharibə” durumu hələki Rusiyaya sərf edir.

Digər tərəfdən, 1-ci Dünya Savaşından sonra ermənilər Rusiyanı, Fransanı, ABŞ-ı, İngiltərəni və bütün xristian dünyasını ittiham edirdilər ki, onların fitvasına getdiklərinə görə, “soyqırımlanıblar”. Yəni, xristian dünyasına minnət qoyurlar ki, sizə görə, əlimizdə olanı da itirdik, bəs bizə söz verdiyiniz “böyük hayastan” hanı? Ona görə də Qərbin bəzi siyasi dairələri 1-ci Dünya Savaşında xidmətlərinə görə, Qarabağın işğalını ermənilərə kompensasiya kimi görürlər. Qərbdən və Rusiyadan bu cür dəstək görən ermənilər bizlə sülhə gedəcəklərmi? Getsələr, onda hansı sülhə gedəcəklər? Getsələr, deməli, onlara sərf edən sülhə gedəcəklər.

VƏ HANSI SÜLHƏ HAZIRLAŞAQ?

Napoleonun bir kəlamı vardı: “Maksimumu əldə etmək istəyirsənsə, mümkün olmayanı tələb et!”. Arxalarında xristian dünyası və əsasən də, Rusiya duran, işğal edilmiş Azərbaycan torpaqlarını əlində divident kimi saxlayan ermənilər mümkün olmayanı – Qarabağdakı işğalçı qurumu ayrıca bir dövlət olmasını tələb edirlər. Ona görə, tələb edirlər ki, maksimumu əldə etsinlər. Ermənilərin maksimumu isə, Qarabağdakı işğalçı quruma “konfedarativ Azərbaycan tərkibində hər zaman ayrıla biləcək konfederativ subyekt — muxtar respublika hüququna” nail olsunlar. Bu layihənin mənasını həm Madrid, həm də Kazan prinsilərində aydın görmək olar. Buna nail olmaq üçün ermənilər Dağlıq Qarabağa ermənipərəst “sülhməramlı” beynəlxalq hərbi  qüvvələrin yerləşdirilməsini, Dağlıq Qarabağda daim azərbaycanlıların sayca az olmasını, Azərbaycan polisinin və hərbi qüvvələrinin Dağlıq Qarabağdan kənar durmasını tələb edirlər. Öz ordusu, öz polisi, öz nazirlikləri və s. dövlət atributuna malik bir quruma nail olmaq — onların maksimal məqsədidir. Ermənilər bilirlər ki, Azərbaycanı buna razı salsalar, artıq Azərbaycan dövlətində digər separatçı hərəkatlara təkan verəcəklər. Onlara bu cür “sülh” lazımdır.

Bizə belə sülh lazımdırmı? Bizə belə sülh lazım deyil. Bizə lazımdır ki, qaçqınlarımız öz torpaqlarına qayıtsınlar. Bizə lazımdır ki, cinayətlər törətmiş erməni terrorçuları Azərbaycan qanunları ilə layiq olduqları cəzanı alsınlar. Bizə lazımdır ki, Xankəndində və Şuşada Azərbaycan ordusu və polisi tam heyətlə öz bazalarına malik olsunlar. Bizə lazımdır ki, Dağlıq Qarabağda nəinki qaçqınlarımız, həmçinin, hər bir azərbaycanlı da istədiyi zaman ora köçüb yaşaya bilsin, daha buna erməni limit qoymaq hüququnda olmasın. Ən maksimalda isə, Qarabağda ermənilərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün beynəlxalq müşahidəçilər yerləşdirilə bilər; silahsız və hərbi texnikasız.

Bizim ədalətli və güzəştli sülhümüz budur! Ermənilərdən kim buna razı deyilsə, köçüb “hayastana” və ayrı ölkəyə gedə bilər.

Bu şərtlərimizi təmin edən sülhə biz həmişə hazırıq! Bu şərtlərin təmin edilməyəcəyi “sülh” artıq biabırçı məğlubiyyətimiz, Azərbaycan dövlətçiliyinin sonu deməkdir!

Bizə sərf edən sülhə ermənini məcbur etmək üçün bizim yeganə yolumuz budur — “nə sülh, nə müharibə” prinsipli durum qaldığı dövrdə hər gün erməni hərbçilərinin məhv edilməsi, yaşamaq üçün vacib olan düşmənin kommunikasiya sistemlərinin dağıdılması.

Qarxunlu

 “Millətçilik” qəzeti